Po dzisiejszym ciepłym dniu cisną się na usta słowa piosenki Marka Grechuty „Wiosna, wiosna, ach to ty”. Bądźmy na nią gotowi i oczyśćmy swój organizm po zimowym „letargu”, tak jak robią to niedźwiedzie :)
Czosnek niedźwiedzi to naturalna, dzika nowalijka, która kwitnie na przełomie marca i kwietnia, a więc w okresie, gdy wielu z nas zmaga się z objawami przesilenia wiosennego. Nas interesują tylko zielone liście. Teraz w dobie różnych wirusów jak znalazł. :)
Legendy głoszą, że czosnek niedźwiedzi jest źródłem nadludzkiej siły. Swoją nazwę ma zawdzięczać niedźwiedziom. Podobno czosnek niedźwiedzi jest pierwszą rośliną, którą niedźwiedzie zjadają po przebudzeniu, wyszukując sobie liście i cebule czosnku, aby oczyścić żołądek, jelita i krew.
Ale uwaga! Czosnek niedźwiedzi jest w Polsce objęty częściową ochroną gatunkową, więc nie można go zrywać w warunkach naturalnych. Jednak z powodzeniem można go uprawiać w przydomowym ogródku. Sadzonki są ogólnodostępne w Internecie, jak i w sklepach ogrodniczych. Ja w tym roku zakupiłam od lokalnego rolnika piękne, świeżutkie i pachnące liście czosnku niedźwiedziego. Ale myślę, że jeszcze dokupię, ponieważ chcę nią obdarować parę bliskich mi osób. :)
Oto co znalazłam o czosnku niedźwiedzim w przeglądach medycznych:
- Ze względu na znaczną zawartość flawonoidów, chlorofilu oraz karotenoidów, czosnek niedźwiedzi wykazuje właściwości przeciwgrzybowe, przeciwrakowe, przeciwbakteryjne i diuretyczne.
- Obniża ciśnienie krwi, a także przyczynia się do redukcji poziomu cholesterolu we krwi i zapobiega zwapnieniu naczyń krwionośnych. To sprawia, że roślina może być środkiem profilaktycznym dla osób zagrożonych zawałem serca czy udarem mózgu.
- Cechuje się on działaniem antyseptycznym i przeciwpasożytniczym oraz doskonale regeneruje florę bakteryjną jelit po zakończeniu terapii antybiotykowej.
- Wykorzystywany jest do odtruwania organizmu w przypadku zatruć metalami toksycznymi.
- Wspomaga leczenie chorób o podłożu reumatycznym – jest to roślina o przeciwzapalnych właściwościach, która dzięki związkom siarki wspiera także prawidłowe funkcjonowanie stawów.
- Czosnek niedźwiedzi korzystnie oddziałuje na stany zapalne skóry, jak również przyspiesza proces gojenia się ran. Chroni przed wypryskami, trądzikiem.
Z czosnku można wyczarować wiele. Ja najczęściej robię z niego pesto, które potem wykorzystuję do kanapek, makaronów, twarożków, omletów czy past warzywnych.
Pesto z liści czosnku niedźwiedziego
Składniki:
- 2 szklanki posiekanych liści czosnku niedźwiedziego
- Oliwa z oliwek lub inny olej.
- Orzechy lub pestki mogą być orzechy włoskie lub pestki słonecznika, migdały bez skórki.
- Sól
- Opcjonalnie: parmezan
Liście czosnku niedźwiedziego dokładnie myjemy, osuszamy i wkładamy do blendera. Dodajemy orzechy i miksujemy, ja jeszcze czasami dodaje parmezan. Nie miksuję z oliwą ponieważ takie pesto może być gorzkie. Natomiast oliwę dodaje na sam koniec. Gdy pesto będzie miało odpowiednią konsystencję doprawiamy solą i sokiem z cytryny.
Sok z czosnku niedźwiedziego
Służy do wzmocnienia systemu odpornościowego, układu krążenia, do regeneracji jelit po chorobie lub antybiotykoterapii; pomaga także na kaszel przy przeziębieniu.
- 1 garść świeżych liści czosnku niedźwiedziego
- woda
- sok z ¹/₈ cytryny
Liście czosnku niedźwiedziego krótko opłukać, posiekać, włożyć do miksera. Wlać wodę, tak aby dobrze przykryła liście. Dodać jeszcze sok z cytryny i zmiksować całość w mikserze lub blenderze. Przecedzić przez sito, dobrze wyciskając resztki. Sok pić od razu. Można przez 2 dni trzymać jeszcze w lodówce szczelnie zamknięty.
Zupa ziemniaczana z czosnkiem niedźwiedzim na odporność i jelita.
Składniki:
- 2-3 łyżki oliwy z oliwek
- 1 mała cebula
- 1 ząbek czosnku
- 4 średnie ziemniaki
- Woda lub 1 litr bulionu warzywnego
- mały pęczek czosnku niedźwiedziego
- kilka łyżek jogurtu naturalnego
Cebulę i czosnek siekamy i dusimy na oliwie. Ziemniaki obieramy, kroimy dowolnie i dodajemy do cebuli, zalewamy wodą lub bulionem warzywnym. Gotujemy ok. 20 minut, po czym miksujemy na krem.
Umyte i osuszone liście czosnku niedźwiedziego miksujemy i mieszamy z odrobiną jogurtu i ozdabiamy nim zupę na talerzach.

Źródła:
- Dżugan M., Kordiaka R., Kačániová M., Wesołowska M.: Czosnek niedźwiedzi (Alliumu ursinum) jako uzupełnienie wiosennej diety. W: Właściwości produktów i surowców żywnościowych. Wy-brane zagadnienia. Red. T. Tarko, A. Duda-Chodak, M. Witczak, D. Najgebauer-Lejko. OddziałMałopolski PTTŻ, Kraków 2014, ss. 248-258.
- ZASTOSOWANIE CZOSNKU NIEDŹWIEDZIEGO (ALLINUM URSINUM L.) DO PRODUKCJI MLEKA FERMENTOWANEGO PRZEZ BIFIDOBACTERIUM ANIMALIS SSP. LACTIS BB-12. ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2018, 25, 1 (114), 126 – 136
- Sobczak K. Czosnek niedźwiedzi https://dietetycy.org.pl/czosnek-niedzwiedzi/ dietetycy.org.pl
- Czosnek niedźwiedzi - właściwości, skład i zastosowanie czosnku niedźwiedziego. https://www.ekologia.pl/styl-zycia/zdrowa-zywnosc/czosnek-niedzwiedzi-wlasciwosci-sklad-i-zastosowanie-czosnku-niedzwiedziego,19534.html
- Czosnek niedźwiedzi . http://rea-sj.home.pl/fragment/ziola-w-domowej-aptece.pdf