email kontakt@studiozycia.pl    location_on Kontakt

Studio Życia
Dietetyka kliniczna i Medycyna Żywienia 0

Fibromialgia, czyli kiedy boli cały organizm. Choroba interdyscyplinarna oraz jak i czy można sobie z nią poradzić? Jaki jest obraz typowego chorego na fibromialgię?

Fibromialgia, czyli kiedy boli cały organizm. Choroba interdyscyplinarna oraz jak i czy można sobie z nią poradzić? Jaki jest obraz typowego chorego na fibromialgię?

Fibromialgię można scharakteryzować krótko: wszechobecne bóle oraz długa, niekończąca się lista objawów. Niektórzy porównują ją do pasożyta, który wysysa całą energią z ciała. Mówi się także o bólu, którego nie widać. O chorobie stało się głośno dzięki Lady Gadze, która postanowiła zwiększyć świadomość opinii publicznej o fibromialgii.

Fibromialgia to niezapalna choroba reumatyczna tkanek miękkich (ścięgien i mięśni). Zaliczana jest do grupy określanej mianem „reumatyzmu tkanek miękkich”. Niestety w Polsce mamy niewiele informacji i doniesień o tej chorobie. Chorych na fibromialgię lekarze łączą z zespołem przewlekłego zmęczenia, a nawet schorzeniami psychicznymi. Wielu lekarzy neguje jej istnienie, a wręcz bagatelizuje. Chociaż fibromialgia została już uznana za jednostkę chorobową (fibromialgia umiejscowiona jest w grupie IX klasyfikacji chorób reumatycznych proponowanej przez Amerykańskie Towarzystwo Reumatologiczne), to wciąż często uważana jest za przejaw hipochondrii. Lekarze odczuwają także bezradność wobec braku istotnych odchyleń w badaniach laboratoryjnych,  także w rentgenie i tomografii komputerowej. Niby wszystko ok, a jednak nadal boli! Stąd najczęściej stwierdza się depresję  lub mówi się pacjentowi, iż taka jego uroda albo czyste urojenia, co tylko pogłębia problem.

Objawy choroby.

Fibromialgia charakteryzuje się uogólnionymi bólami mięśniowo-stawowymi, którym towarzyszy nadmierna wrażliwość na ucisk charakterystycznych punktów tak zwanych „tender points”.  Do objawów tej choroby należą:

  • zawroty głowy
  • uczucie zmęczenia po przebudzeniu
  • upośledzenie koncentracji i zdolności zapamiętywania
  • zaburzenia snu
  • bóle głowy (migrena)
  • nadwrażliwość na dotyk
  • suchość w jamie ustnej
  • uczucie ciała obcego w gardle
  • nadmierne pocenie się
  • zespół jelita nadwrażliwego
  • uczucie zimnych rąk i/lub stóp
  • uczucie niemiarowej pracy serca
  • okresowe uczucie braku powietrza
  • bóle w klatce piersiowej
  • zespół napięcia przedmiesiączkowego
  • parestezje
  • skłonność do reakcji alergicznych
  • nadwrażliwość skóry, wysypki, trądzik, opuchlizna

Nasilenie objawów jest bardzo zmienne i uzależnione od rozmaitych czynników stresujących (urazy, zimno, wilgoć, infekcje, stres, czynniki psychosocjalne). Objawy bólowe dotyczą szczególnie odcinka szyjnego lub lędźwiowego kręgosłupa obejmując kolejno inne okolice, głównie grupy mięśni wspomagające duże stawy. Lekarz, najczęściej jest to reumatolog lub fizjoterapeuta, chcąc rozpoznać fibromialgię, uciska na punkty zlokalizowane w różnych miejscach ciała: m.in. na potylicy, w miejscu połączenia drugiego żebra z mostkiem, w okolicy stawów kolanowych i ocenia tkliwość oraz reakcję pacjenta na ból. Charakterystyczny jest także wzrost nasilenia bólu pod wpływem wysiłku fizycznego. Zjawisko to potęguje niechęć do wykonywania jakiejkolwiek pracy i aktywności życiowej.

Przyczyny?

Badania pokazują, że jednym z ważniejszych czynników choroby jest zaburzone wydzielanie neuroprzekaźników, w tym głównie zmniejszone wydzielanie serotoniny.  Nieprawidłowa funkcja układu serotoninergicznego może objawiać się gorszą percepcją bólu i cechami depresji. Szczegółowe badania chorych na fibromialgię wykazują również inne nieprawidłowości m.in.: słaby przepływ krwi w okolicy wzgórza mózgu, dysfunkcję osi przysadkowej, delikatne zwężenie górnego odcinka kręgosłupa szyjnego, zaburzenia wydzielania hormonów tarczycy oraz odmienny rytm wydzielania 3 hormonów odpowiedzialnych m.in. za prawidłowy sen: kortyzolu, melatoniny i DHEA.

Choroba ta częściej może dotykać  osoby po ciężkich, traumatycznych przeżyciach, szczególnie w dzieciństwie. Z wielu wywiadów z pacjentami wyłania się pewien obraz typowego chorego. Jest to zazwyczaj perfekcjonista, osoba bardzo aktywna zawodowo i prywatnie, która zwykle bierze na siebie obowiązki innych, osoba o nadmiernej uczuciowości i wrażliwości. Wśród chorych na fibromialgię często są osoby, które straciły rodziców w młodym wieku lub też były poddane znacznym naciskom jako dzieci (np. znęcanie się).

Fibromialgia atakuje przede wszystkim kobiety w wieku 30-60 lat. Jednak może ona dotyczyć również mężczyzn, a nawet dzieci w różnym wieku. Jest jedną z najczęstszych, obok choroby zwyrodnieniowej, rozpoznawanych jednostek reumatologicznych stwierdzanych u około 2-4% populacji. Niektóre źródła podają, iż  nawet 10 proc. populacji naszej planety, która może być dotknięta fibromialgią. Co ciekawe, zespół ten występuje nawet 5 razy częściej niż reumatoidalne zapalenie stawów. Liczba chorych stale rośnie i może się zwiększać wraz z postępem cywilizacyjnym.

Jak i czy można poradzić sobie z tą chorobą?

Leczenie fibromialgii u każdego pacjenta rozpatruje się indywidualnie. Ponieważ jest to choroba o wielu twarzach niewykluczone często jest leczenie interdyscyplinarne.

Warto jednak mieć świadomość, iż wiedza o chorobie, zrozumienie jej oraz trafione leczenie może znacznie polepszyć komfort życia pacjentów. Trudno obecnie mówić o całkowitym wyleczeniu, ale można zapobiegać wielu jej objawom. Już sama akceptacja choroby, poznanie jej możliwych czynników sprawiają, iż chory jest bardziej wyczulony na to co może nadejść, na „przyszłe” dolegliwości. A więc aby ich uniknąć, odwlec w czasie, stara się poprawić jakość swego życia, najczęściej poprzez dietę, ruch, pracę nad zwiększeniem odporności psychicznej.

Na co zatem zwrócić uwagę? Oto kilka ważnych punktów:

  • Należy skupić się na diecie zawierającej pokarmy bogate w tryptofan, prekursor serotoniny (pestki, dyni, soja, ser mozzarella, cielęcina, otręby owsiane, jajka, ryby, banany)
  • U osób chorujących na fibromialgię istnieje zwiększone ryzyko rozwoju osteoporozy ze względu na ograniczoną aktywność ruchową. Należy zatem zwrócić uwagę na produkty bogate w wapń oraz pamiętać o suplementacji witaminą D3, która ma też duży wpływ na układ odpornościowy oraz nerwowo-mięśniowy.
  • Pamiętaj o kwasach tłuszczowych omega-3, które zmniejszają stany zapalne – występują szczególnie w tłustych rybach, orzechach włoskich i siemieniu lnianym.
  • Zaleca się ograniczenie produktów mlecznych, mięsa i pokarmów bogatych w tłuszcze nasycone, ponieważ pobudzają w organizmie wytwarzanie prozapalnych prostaglandyn.
  • U osób z zespołem jelita nadwrażliwego dodatkowo zaleca się dietę LOW FODMAP (a więc wyeliminowaniu z jadłospisu węglowodanów, które nasilają dolegliwości jelitowe).
  • Wybieraj częściej oleje roślinne (oliwa z oliwek, olej lniany) - poprawiają funkcjonowanie stawów, zwłaszcza ich ruchomość. Nie zaleca się natomiast spożywania oleju słonecznikowego i kukurydzianego ze względu na kwasy arachidonowe, które sprzyjają stanom zapalnym.
  • Zwiększ spożycie warzyw i owoców (dużo surowych). Antyoksydanty - zapobiegają rozwojowi procesu zwyrodnieniowego, który może towarzyszyć fibromialgii.
  • Wyeliminuj z diety bardzo silnie prozapalne tłuszcze trans. Znajdują się one w twardych margarynach, sklepowych słodyczach, żywności typu fast food, wielu daniach gotowych.
  • Wysiłek fizyczny o niskiej lub średniej intensywności pobudza syntezę endorfin, które mają działanie przeciwbólowe. Zaleca się spacer, pływanie, jazdę na rowerze, jogging, zajęcia fitness, taniec, power joga. Najlepszy jest rozruch z samego rana, co znacznie może poprawić samopoczucie fizyczne oraz psychiczne w ciągu dnia. Pamiętać też należy o tym, iż fibromialgia jest bardziej bolesna, jeśli przez dłuższy czas przebywamy w jednej pozycji (na przykład siedząc przed komputerem).
  • Niedobór magnezu może prowadzić do wzrostu dolegliwości oraz stanów napięcia i skurczy. Warto uzupełniać magnez z witaminą B6.
  • Co również jest ważne, często osoby z fibromialgią nadużywają tak zwanych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Niestety leki te powodują tylko niewielkie złagodzenie bólów.

Co jeszcze może pomóc?

  • Sauna - powoduje rozluźnienie spiętych mięśni.
  • Hydroterapia.  Ćwiczenia z oporem, w odciążeniu, aerobowych, relaksujących. Terapia może być prowadzona w basenach termalnych albo w wodzie morskiej.
  • Krioterapia ogólnoustrojowa.
  • Kąpiele solankowe.
  • Poznanie technik relaksacji oraz trening mindfulness (uczy uważności, akceptacji, lepszego poznania siebie)
  • Arnika oraz żywokost stosowane zewnętrznie w formie maści mogą przynieść ulgę w bólach reumatycznych.
  • Leczenie chorych powinno być prowadzone kompleksowo, najlepiej w ośrodkach rehabilitacyjnych lub uzdrowiskach.

 

Literatura:

Strona dla wszystkich zainteresowanych zdrowiem:

  • Dietoterapia kliniczna i pediatryczyna
  • Żywienie specjalistyczne w prewencji i leczeniu chorób
  • Dieta niskohistaminowa / Immunożywienie
  • Dieta w chorobach autoimmunologicznych
  • Przepisy na zdrowe dania o dużej gęstości odżywczej
  • Artykuły poparte badaniami naukowymi
  • Dieta Low FODMAP, śródziemnomorska

Kim jest dietetyk kliniczny?



Posiłki dla pacjentów onkologicznych

Posiłki dla pacjentów onkologicznych

CardioDieta. Program żywienia w insulinooporności oraz chorobach układu krążenia.

Program żywienia w insulinooporności

Dietoterapia przy podwyższonym kwasie moczowym i dnie moczanowej

Dietoterapia przy podwyższonym kwasie moczowym i dnie moczanowej

Dieta niskohistaminowa

Dieta niskohistaminowa

Dietoterapia w chorobach żołądka i dwunastnicy

Dietoterapia w chorobach żołądka i dwunastnicy

Top lista

‘’Oponka’’ na brzuchu – lokalizacja ma znaczenie

Otyłość brzuszna (‘’typu jabłka’’) jest znacznie bardziej niebezpieczna niż tłuszcz skupiony na udach czy pośladkach. Tłuszcz, który zapewne czujesz pod skórą (jeśli to Ciebie dotyczy ten problem) znajduje się nie... czytaj więcej

Estrogeny – wróg i przyjaciel. Mają je kobiety i mają mężczyźni. Jak rozpoznać nadmiar u kobiet?

Estrogeny stanowią grupę żeńskich hormonów płciowych, wydzielanych przede wszystkim przez komórki pęcherzyków jajnikowych. Mają ogromny wpływ na kobiecość i jej fizjologię. Obecnie estrogenom przypisuje się coraz większe znaczenie... czytaj więcej

Zapiekana owsianka z jabłkami i bananem. Dzieci będą ją uwielbiać.

Przedstawiam zdrową, energetyczną propozycję na śniadanie. Trochę napiszę o często zapomnianej owsiance zanim podam przepis. Dobrze jest wiedzieć co się je :)

czytaj więcej

Dieta antyhistaminowa . Nietolerancja histaminy. I co właściwie wolno jeść?

Dzisiaj napiszę o histaminie. A to dlatego, że powoduje coraz częstsze dolegliwości u wielu osób.

Czasem można usłyszeć, że u kogoś po zjedzeniu owoców morza, ciemnej czekolady, żółtych serów, wypi... czytaj więcej

Jak odżywiać dzieci, aby były zdrowe i odporne na choroby.

Nigdy w  historii ludzkości nie było tylu chorujących młodych ludzi na stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty, reumatyzm, białaczkę, nowotwory. Lekarze, naukowcy, dietetycy biją na alarm i coraz częściej piszą o wpływie śmieciowego jedzenia na... czytaj więcej

Nadciśnienie u młodych osób. Czego warto uczyć się od starszych?

Obecnie dzieci i młodzież z krajów zachodnich padają w zatrważająco szybkim tempie ofiarami nadciśnienia tętniczego. Już nawet niewielkie nadciśnienie stwierdzone w dzieciństwie może doprowadzić do wielu poważnych chorób w przyszłości.czytaj więcej

ROZUMIEM Nasza strona używa pliki cookies aby umożliwić wysoki standard obsługi.
Jeżeli nadal chcesz korzystać z serwisu, musisz wyrazić na to zgodę. Możesz również zmienić ustawienia dotyczące cookies.